Gündeme Dair Yazılar

Genellikle Batı ile Doğu medeniyetlerini karşılaştırmak söz konusu olduğunda biz, doğu medeniyetlerine mensup insanların kendilerini küçük görme, "onları" ise yüceltme eğilimi vardır. Biz pek çok şey de geri kalmışızdır, onlar ise her şey de ileridirler, bizden daha iyi ve daha çok bilirler. Kısacası bizden üstündürler.

Halbuki, doğu medeniyetlerinin şu anki geri kalmışlıklarını tarihin bütün zamanlarına atfedemeyiz. Yüzyılla önce doğu insanlarının, batılılar kendi aralarında savaşıyorken, kurdukları medeniyet ve ulaştıkları bilgilerden bazılarına, şu anda pek çok alanda üstün gördüğümüz batı uygarlığı yeni yeni ulaşmaya başlamıştır. Bunun son örneği de 24 Şubat'da Sabah gazetesinde yayınlanan bir haber oldu.

Haberde şunlara yer verildi; " ABD'deki Harvard Üniversitesi'nden Peter Lu ile Princeton Üniversitesi'nden Paul Steinhardt adlı araştırmacıların yaptığı çalışmaya göre İslam dünyasındaki sanatçıların çinilerinde kullandıkları geometri bilgisine, Batılı matematikçiler ancak 500 yıl sonra ulaşabildi. İki bilim adamı bu tezlerine örnek olaraksa, Bursa'da bulunan Yeşil Cami'deki çiniler ile İran, Irak Afganistan ve Özbekistan'daki yapıtları gösterdi.

Bilim dergisi "Science"da yayımlanan bu ilginç araştırmaya göre, önceleri İslam sanatçılarının çinilerdeki bu şekilleri sadece pergel ve cetvelle yaptıkları sanılıyordu. Ancak ABD'li iki bilim adamı, mercek altına aldıkları yapılarda "kuvasi kristal geometrisi" denilen ve düzensiz aralıklarla kendini tekrar eden bu sistemin kullanıldığını saptadı. Bu sistemi Batı'da ilk geliştirense, bundan yaklaşık 30 yıl kadar önce tanınmış İngiliz bilim adamı Roger Penrose oldu. Bu geometrik sistemde, 5 ve 10 kenarlı şekiller düzensiz ve çok büyük aralıklarla birbirini takip ediyor. Araştırmacılara göre, hayli karmaşık olan bu düzeni dev ölçekli düzlemlerde kullanmak ise çok büyük bir matematik bilgisi gerektiriyor. Ortadoğu ve Orta Asya'da bu çinilerin, cami ve medreselerde yapıldığının belirtildiği yazıda, bu geometrinin Batılı matematikçiler tarafından ancak 500 yıl sonra keşfedilebildiğine dikkat çekildi."

Araştırmayı yapan Peter Lu'nun şu sözleri aslında her şeyi ele veriyordu; "Bu sistem, çok da önem vermediğimiz bir kültürün aslında sandığımızdan ne kadar ileri olduğunu gösteriyor." çok da önem vermediğimiz bir kültür...

Bu sözde dikkat edilmesi gereken nokta, onların önem vermediği kültüre bizim de önem vermiyor olmamız. Bu düşünceyi nasıl benimsediğimiz, aklımıza nasıl yerleştiğiyse bir başka tartışmanın derin konusu olur.

Bir diğer dikkat çekici nokta ise böyle bir araştırmayı onlar yapınca kaale almamız. İlgili haberde adı geçen "kuvasi kristal geometrisi" dışında bir çok bilimsel buluşu ilk yapan İslam bilginleri ise;

İlk kağıt fabrikasını kuran alim İbni Fazıl,

Kızamık ve çiçek hastalığını keşfeden; alim Razi,

Mikrobu ilk tanımlayan alim Akşemseddin,

Cüzzamı bulan alim ... İbni Cessar,

Vebanın bulaşıcı olduğunu bulan alim İbni Hatip,

Verem mikrobunu bulan alim Kambur Vesîm,

Retina tabakasını bulan alim İbni Rüşd,

İlk göz ameliyatını yapan alim Ammar,

İlk kanser ameliyatını yapan alim Ali bin Abbas,

Küçük kan dolaşımını bulan alim İbnünnefis,

İlk Tabipler odası başkanı Ali bin Rıdvan,

Sıfırı ilk kullanan alim Harizmi,

Trigonometriyi ilk bulan alim Battani,

Tanjant, kotanjant ve kosekantı ilk kullanan alim Ebul Vefa,

Trigonometri kitabını yazan alim Nasiruddin Tusi,

İlk trigonometrik dönüşüm formülünü bulan alim İbni Yunus,

Binom formülünü ilk bulan alim Ömer Hayyam,

İlk difransiyel kitabını yazan alim. Sabit bin Kurra,

Ondalık kesiri ilk bulan alim Gıyaseddin Cemşid,

İlk usturlabı yapan alim Zerkali,

Dünyanın döndüğünü keşfeden ilk alim Biruni,

Dünyanın çevresini ilk ölçen alim Musa kardeşler,

Güneşin yüzündeki lekeleri ilk bulan alim Fergani,

Yıldızların yer ve açıklıklarını ölçen ve ilk cetveli geliştiren alim Cabir bin Eflah,

İlk otomatik kontrol sistemleri tasarlayan alim Ahmet bin Musa,

İlk optik temellerini koyan alim İbni Heysem,

Sesin .fiziki açıklamasını ilk yapan alim Farabi,

İlk torna tezgahını yapan alim İbni Karara,

Kanatlarla uçan ilk alim Hazerfen Ahmed Çelebi,

İlk uçağı yapan alim Ebu Firnas,

Yer çekimini ilk bulan alim Razi,

Sarkaçlı saati ilk yapan alim İbni Yunus,

Maddelerin özgül ağırlığını ilk hesaplayan alim Hazini,

Atomun parçalanabileceğim ilk bulan alim Cabir bin Hayyan,

Gök kuşağını ilk açıklayan alim Kutbettin Şirazi,

İlk kimya laboratuarını kuran alim. Cabir,

Saf alkolü ilk elde eden alim Razi,

Fosforu ilk bulan alim Beşir,

Havan topunu ilk bulan alim Fatih Sultan Mehmed,

İlk kıta seyahatnamesini yazan alim İbni Battuta,

İlk dünya haritasını çizen alim Mürsiyeli İbrahim,

İlk ecza kitabını yazan alim İbni Baytar... (sinanoglu.net'ten)

Tüm bu bilgilerden sonra sanırım ön yargılarımızı gözden geçirmemiz gerkecek. Tez zamanda bunu gerçekleştirmemiz dileğiyle...